Jakie są strefy magazynowe? Poznaj funkcje stref magazynowych

Czym są strefy w magazynie i dlaczego ich podział jest tak ważny?

Strefy magazynowe to logicznie wydzielone obszary w obrębie magazynu, z których każda jest dedykowana realizacji określonych zadań i procesów logistycznych. Magazyn dzieli się na obszary, w których zachodzą czynności skupiające się na jednym procesie, np. przyjęciu towarów, składowaniu ładunków, kompletowaniu, pakowaniu i wysyłce zamówień. Taki podział to ważne narzędzie organizacji pracy. Głównym celem wyznaczania stref jest usprawnienie przepływu towarów i materiałów wewnątrz obiektu. Gdy każda czynność ma swoje dedykowane miejsce, cały proces staje się bardziej uporządkowany i przewidywalny.

Kluczowe korzyści płynące z prawidłowego podziału magazynu na strefy to:

• Lepsza organizacja przestrzeni – jasno zdefiniowane strefy ułatwiają nawigację po magazynie, lokalizację towarów i zarządzanie zapasami.
• Wzrost efektywności pracy – pracownicy mogą skupić się na zadaniach przypisanych do danej strefy, co prowadzi do specjalizacji i szybszej realizacji operacji. Przemyślany układ skraca trasy transportu wewnętrznego.
• Poprawa bezpieczeństwa – wyraźne rozdzielenie stref (np. przyjęć od wydań) minimalizuje ryzyko kolizji wózków widłowych i personelu. Umożliwia też wyznaczenie obszarów o specjalnych wymaganiach (np. strefa towarów niebezpiecznych) i wdrożenie odpowiednich procedur bezpieczeństwa.

Strefa przyjęć towarów

To tutaj rozpoczyna się podróż każdego towaru w magazynie. Strefa przyjęć jest pierwszym punktem kontaktu dla przychodzących dostaw i ewentualnych zwrotów. Zazwyczaj lokalizuje się ją w bezpośrednim sąsiedztwie ramp rozładunkowych lub doków przeładunkowych, aby zapewnić łatwy i szybki dostęp dla pojazdów dostawczych.

Główne zadania realizowane w tej strefie obejmują:

• Rozładunek towarów z pojazdu dostawczego.
• Identyfikację przybyłych produktów (np. poprzez skanowanie kodów kreskowych).
• Kontrolę ilościową – sprawdzenie, czy liczba dostarczonych towarów zgadza się z dokumentacją.
• Wstępną kontrolę jakościową – weryfikację, czy towary nie są uszkodzone.
• Sprawdzenie dokumentacji transportowej i magazynowej (np. listów przewozowych, dokumentów WZ od dostawcy).
• Rejestrację przyjętych towarów w systemie zarządzania magazynem (WMS), nadanie im unikalnych identyfikatorów i etykietowanie, jeśli jest to wymagane.

Znaczenie tej strefy jest nie do przecenienia. Od dokładności i sprawności przeprowadzonych tu operacji zależy poprawność danych w systemie magazynowym oraz zapewnienie, że do dalszych etapów (składowania, kompletacji) trafia właściwy towar w oczekiwanym stanie i ilości.

Strefa składowania (przechowywania)

Strefa składowania, często nazywana też strefą zapasu, to serce magazynu – główny obszar przeznaczony do przechowywania zapasów. To tutaj towary oczekują na dalsze etapy, takie jak kompletacja czy bezpośrednie wydanie. Organizacja tej strefy musi być starannie przemyślana, aby zapewnić zarówno maksymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni (kubatury), jak i łatwy dostęp do poszczególnych jednostek ładunkowych.

Wybór rozwiązań do składowania zależy od wielu czynników: rodzaju towarów, ich rotacji, wagi, gabarytów, sposobu pakowania (palety, kartony, luzem). Najczęściej stosowane systemy to:

• Regały paletowe rzędowe – najbardziej uniwersalne, idealne do składowania towarów na paletach, zapewniające bezpośredni dostęp do każdej jednostki.
• Regały półkowe – doskonałe do przechowywania mniejszych towarów, części, produktów w pojemnikach lub luzem, umożliwiające ręczną obsługę.
• Składowanie blokowe – ustawianie palet bezpośrednio na posadzce, jedna na drugiej (piętrzenie), stosowane dla towarów jednorodnych, odpornych na zgniatanie.
• Inne systemy regałowe – w zależności od potrzeb, stosuje się również regały wjezdne (Drive-in), przepływowe, wspornikowe czy mobilne.

Kluczowym elementem organizacji strefy składowania jest wdrożenie logicznego systemu adresacji miejsc składowania, który pozwala na precyzyjne lokalizowanie towarów. Równie ważne jest stosowanie odpowiedniej metody zarządzania zapasami, np. FIFO (Pierwsze Weszło, Pierwsze Wyszło – dla towarów z datą ważności), LIFO (Ostatnie Weszło, Pierwsze Wyszło – rzadziej stosowane w fizycznym przepływie) czy FEFO (Pierwsze Traci Ważność, Pierwsze Wyszło).

Strefa kompletacji (picking)

Strefa kompletacji jest miejscem, gdzie poszczególne produkty są zbierane (pobierane) z miejsc składowania w celu przygotowania konkretnych zamówień dla klientów. Efektywność tej strefy ma bezpośredni wpływ na szybkość realizacji zamówień i satysfakcję odbiorców.

Lokalizacja strefy kompletacji może być różna:

• Często są to najniższe poziomy regałów w strefie składowania, co umożliwia łatwy dostęp do towarów bez użycia specjalistycznego sprzętu.
• Może to być też wydzielony obszar magazynu, w którym gromadzone są towary o największej rotacji (tzw. „szybkorotujące”), aby skrócić trasy pokonywane przez pracowników.

Istnieje wiele metod kompletacji, a wybór zależy od specyfiki działalności. Najprostsze to kompletacja pojedynczych zamówień (jeden pracownik zbiera jedno zamówienie). Bardziej zaawansowane strategie to np. kompletacja grupowa (jeden pracownik zbiera kilka zamówień jednocześnie, np. na wózek z wieloma pojemnikami – tzw. multipicking) czy kompletacja strefowa (magazyn podzielony na mniejsze strefy, a pracownicy kompletują tylko w swojej strefie). Stosuje się też systemy „towar do człowieka”, gdzie produkty są automatycznie dostarczane do stanowiska kompletacji.

Typowe wyposażenie tej strefy to wózki kompletacyjne, pojemniki, a także terminale mobilne (skanery), które prowadzą pracownika przez proces kompletacji i rejestrują pobrane towary w systemie WMS.

Strefa pakowania

Po zebraniu wszystkich produktów z zamówienia trafiają one do strefy pakowania. Tutaj następuje ich finalne przygotowanie do transportu. To ważny etap, od którego zależy, czy klient otrzyma przesyłkę w nienaruszonym stanie i zgodnie ze złożonym zamówieniem.

Główne zadania w strefie pakowania to:

• Weryfikacja zgodności skompletowanych towarów z zamówieniem (ilościowa i asortymentowa).
• Dobór odpowiedniego opakowania (karton, foliopak itp.) w zależności od gabarytów i rodzaju produktów.
• Zabezpieczenie towarów wewnątrz opakowania (wypełniacze, folia bąbelkowa).
• Zamknięcie i oklejenie paczki.
• Dołączenie wymaganych dokumentów (dokument WZ, faktura, instrukcje, materiały marketingowe).
• Wygenerowanie i naklejenie etykiety przewozowej (listu przewozowego).

Wyposażenie tej strefy obejmuje stanowiska do pakowania (stoły), dyspensery taśm klejących, podajniki folii i wypełniaczy, wagi, komputery i drukarki etykiet. Coraz częściej stosuje się też systemy monitoringu wizyjnego, aby rejestrować proces pakowania na wypadek reklamacji. Celem jest zapewnienie, że przesyłka opuszczająca magazyn jest kompletna, poprawnie zaadresowana i odpowiednio zabezpieczona.

Strefa wydań (wysyłki) i załadunku

Gotowe, zapakowane i zaetykietowane przesyłki trafiają do ostatniej strefy operacyjnej – strefy wydań, często połączonej ze strefą załadunku. To obszar przejściowy, gdzie paczki lub palety oczekują na odbiór przez firmy kurierskie lub transportowe.

Przeznaczeniem tej strefy jest:

• Gromadzenie gotowych przesyłek.
• Sortowanie ich według przewoźników, tras dostaw lub regionów.
• Kontrola końcowa przed przekazaniem towaru firmie transportowej.
• Załadunek pojazdów.

Lokalizacja tej strefy jest kluczowa – musi znajdować się bezpośrednio przy bramach załadunkowych lub w ich bliskim sąsiedztwie, aby zminimalizować dystans transportu gotowych przesyłek. W tej strefie często wykorzystuje się wózki paletowe, przenośniki rolkowe lub taśmowe do sprawnego przemieszczania paczek.

Strefy pomocnicze

Sprawne funkcjonowanie magazynu zależy nie tylko od stref bezpośrednio związanych z przepływem towarów, ale również od odpowiednio zorganizowanego zaplecza. Strefy pomocnicze wspierają codzienne operacje i zapewniają odpowiednie warunki pracy personelowi. Do najważniejszych należą:

• Strefa biurowa / administracyjna – miejsce pracy dla kierownictwa magazynu, personelu administracyjnego, obsługi systemów informatycznych.
• Strefa socjalna – obejmuje szatnie, toalety, jadalnie, pomieszczenia do odpoczynku dla pracowników, co jest kluczowe dla komfortu i higieny pracy.
• Wózkownia – wydzielony obszar przeznaczony do parkowania, ładowania akumulatorów i konserwacji wózków widłowych oraz innych urządzeń transportu wewnętrznego.
• Strefa zwrotów – miejsce, gdzie obsługiwane są towary zwracane przez klientów (kontrola, przepakowywanie, kierowanie do ponownego składowania lub utylizacji).
• Strefa kontroli jakości – jeśli wymagana jest bardziej szczegółowa kontrola niż w strefie przyjęć (np. testy laboratoryjne), może istnieć oddzielna strefa dedykowana tym procesom.
• Strefa odpadów / recyklingu – miejsce gromadzenia i segregacji odpadów powstających w procesach magazynowych (opakowania, folie itp.).

Prawidłowe zaplanowanie i wyposażenie tych stref jest równie ważne, jak optymalizacja głównych obszarów operacyjnych.

Jak Paletowe.pl może pomóc w zaprojektowaniu i wyposażeniu stref?

Właściwe zaprojektowanie i wyposażenie poszczególnych stref magazynowych to złożone zadanie, wymagające wiedzy i doświadczenia. W Paletowe.pl jesteśmy Twoim partnerem na każdym etapie organizacji przestrzeni magazynowej. Oferujemy profesjonalne doradztwo magazynowe, pomagając w analizie potrzeb i zaplanowaniu optymalnego układu stref dostosowanego do specyfiki Twojej działalności.

Nasi specjaliści wykonują projekty systemów składowania w AutoCAD, wizualizując najlepsze rozwiązania. Dostarczamy i montujemy szeroką gamę regałów magazynowych – od paletowych i półkowych, po wjezdne, przepływowe i wspornikowe, zarówno nowe, jak i używane, aby idealnie dopasować się do wymagań strefy składowania i kompletacji. Oferujemy również niezbędne akcesoria, takie jak oznaczenia poziome i pionowe, odbojnice i osłony chroniące regały, siatki bezpieczeństwa zapobiegające spadaniu towarów oraz wygrodzenia siatkowe do tworzenia wydzielonych obszarów. Nasze kompleksowe usługi obejmują również przeglądy, serwis i naprawę regałów.

Przemyślany podział magazynu na strefy z Paletowe.pl

Logiczny i funkcjonalny podział magazynu na strefy to istotna inwestycja. Przekłada się ona bezpośrednio na oszczędność czasu (krótsze trasy, szybsze operacje), redukcję kosztów (lepsze wykorzystanie przestrzeni, mniej błędów) oraz, co najważniejsze, zwiększenie bezpieczeństwa pracy. Każda strefa ma swoje unikalne zadania i wymaga odpowiedniego zaprojektowania oraz wyposażenia.

Jeśli planujesz budowę nowego magazynu, modernizację istniejącego obiektu lub po prostu chcesz usprawnić jego funkcjonowanie, skontaktuj się z ekspertami Paletowe.pl. Pomożemy Ci przeanalizować potrzeby, zaprojektować optymalny układ stref i dobrać najlepsze wyposażenie, aby Twój magazyn działał jak dobrze naoliwiona maszyna.